Hạt đậu ngự – Tươi (Lima Bean), thuộc loài Phaseolus lunatus L., họ Đậu (Fabaceae). Đây là hạt đậu ngự được thu hoạch khi còn tươi, chưa qua quá trình phơi hoặc sấy khô. Hạt có dạng bầu dục hoặc hơi dẹt, kích thước tương đối lớn, thường có màu trắng kem với các vệt hoặc đốm màu tím đỏ đặc trưng. Đậu ngự tươi được trồng tại nhiều vùng có khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới, trong đó có Việt Nam.
Đặc điểm đặc trưng
Hạt đậu ngự tươi có kích thước từ trung bình đến lớn, dạng bầu dục, hơi dẹt hoặc hình thận, bề mặt tương đối nhẵn. Hạt phát triển đầy đặn, chắc và kích thước tương đối đồng đều trong cùng lô. Vỏ hạt mỏng, màu trắng kem hoặc trắng ngà, thường có các vân, đốm hoặc mảng màu tím đỏ đến nâu đỏ đặc trưng.
Hạt tươi có độ ẩm tự nhiên cao hơn đậu khô, khi cầm có cảm giác chắc và hơi mềm hơn hạt đã phơi. Phần thịt bên trong có màu trắng kem, đặc, mềm và mọng hơn khi còn tươi. Hạt không bị lép, teo tóp hoặc có dấu hiệu mất nước rõ rệt.
Nguyên liệu đạt yêu cầu cần tươi, sạch, hạt nguyên vẹn, không bị dập nát, nứt vỡ nghiêm trọng, thâm đen, nhớt, nấm mốc hoặc có mùi chua, mùi lên men bất thường. Hạt không có dấu hiệu sâu mọt hoặc côn trùng gây hại. Có thể có sai khác nhỏ về kích thước và mức độ đậm nhạt của vân màu tự nhiên.
Mùi vị & Kết cấu
Đậu ngự tươi có mùi thơm nhẹ đặc trưng của hạt họ đậu, vị bùi, béo nhẹ và hơi ngọt tự nhiên. Hạt có kết cấu mềm, chắc và mịn hơn sau khi nấu, không quá khô hoặc bở vụn. Khi nấu chín, hạt có độ bùi rõ và giữ được hình dạng tương đối tốt.
Công dụng & Ứng dụng
Hạt đậu ngự tươi có thể được luộc, hấp, nấu canh, nấu súp, hầm hoặc sử dụng trong các món rau củ và món ăn từ đậu. Trước khi chế biến, tách hạt khỏi quả, loại bỏ hạt bị hư hỏng, rửa sạch và có thể ngâm hoặc xử lý theo yêu cầu của món ăn.
Về dinh dưỡng, đậu ngự cung cấp protein thực vật, chất xơ, carbohydrate, folate, kali, magie, sắt và một số vitamin, khoáng chất khác.
