Củ gừng (Ginger) là phần thân rễ của cây gừng (Zingiber officinale), thuộc họ Gừng (Zingiberaceae). Gừng có nguồn gốc từ khu vực Đông Nam Á, sau đó được trồng và sử dụng rộng rãi tại nhiều vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên thế giới. Tại Việt Nam, gừng được trồng phổ biến ở nhiều địa phương và được sử dụng chủ yếu như một loại gia vị và nguyên liệu chế biến.
Đặc điểm đặc trưng
Thân rễ dạng củ, phân nhánh thành nhiều đốt, hình dáng không đồng đều.
Vỏ màu vàng nâu hoặc nâu nhạt, bề mặt có các mắt và đường gân tự nhiên.
Thịt củ màu vàng nhạt đến vàng kem, có nhiều thớ xơ nhỏ.
Củ gừng tươi có độ chắc và mọng nhẹ, tùy tuổi củ và điều kiện sinh trưởng.
Chứa các hợp chất tạo nên mùi thơm đặc trưng và vị cay ấm, nổi bật là nhóm gingerol.
Hương vị & kết cấu
Gừng có mùi thơm nồng, vị cay ấm và hơi ngọt nhẹ. Phần thịt củ chắc, có độ xơ nhất định; gừng non thường mềm và ít xơ hơn, trong khi gừng già có kết cấu chắc và nhiều xơ hơn. Khi gia nhiệt, hương thơm của gừng trở nên rõ và dịu hơn.
Công dụng và ứng dụng
Làm gia vị cho các món ăn, giúp tạo mùi thơm và vị cay ấm đặc trưng.
Nấu nước dùng, súp và các món hầm.
Dùng trong các món kho, hấp, xào và chế biến thịt, cá, hải sản.
Pha trà hoặc nước gừng và kết hợp với các nguyên liệu khác.
Có thể dùng để ngâm, sấy khô, làm bột gừng và các sản phẩm chế biến khác.
Gừng tươi cũng có thể được sử dụng để tạo hương cho một số loại nước sốt và gia vị.
Về dinh dưỡng, củ gừng cung cấp một lượng nhỏ chất xơ, vitamin và khoáng chất, đồng thời chứa các hợp chất tự nhiên như gingerol và shogaol tạo nên đặc tính cay và hương thơm đặc trưng của gừng.
